نگرش ﻓﻨﻰ و روش ﻫﺎى آزﻣﻮن ﮐﻔﺶ

 

آزﻣﻮن ﻫــﺎی زﯾــﺎدی ﺑــﺮای ارزﯾﺎﺑــﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫــﺎی ﻓﻨــﯽ ﮐﻔﺶ وﺟــﻮد دارﻧــﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﯿــﺎت ﮐﺎرﺑﺮدی ﮐﻔﺶ ﻣﯽ ﭘﺮدازﻧﺪ . ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس ﻣﺎﺷﯿﻦ آﻻت آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ وﯾﮋه ای ﻃﺮاﺣﯽ و ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ا ﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ اﺳــﺘﻔﺎده از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد، ﮐﺎراﯾﯽ ﯾﮏ ﮐﻔﺶ را ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﯾﻪ وﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗﺮارﻣﯽ دﻫﻨــﺪ. از اﯾﻦ ﻣﯿﺎن ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ آزﻣﻮﻧﻬﺎی ﺧﻤﺸــﯽ و ﭘﯿﭽﺸﯽ اﺷــﺎره ﮐﺮد ﮐﻪ در آن ﮐﻔﺶ درون دﺳــﺘﮕﺎه ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد و در ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﮔﺎم زدن اﻧﺴــﺎن، ﺗﻤﺎم ﻗﺴــﻤﺖ ﻫﺎی ﮐﻔﺶ ﺗﺤﺖ ﺗﻨﺶ ﻗﺮارداده ﻣﯽ ﺷــﻮد. ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺮای ﻗﺴﻤﺘﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻔﺶ روﯾﻪ و زﯾﺮه ، آزﻣﻮﻧﻬﺎی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺧﻤﺶ وﭘﯿﭽﺶ وﺟﻮد دارد وﻟﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ در آزﻣﻮن ﮐﻔﺶ ﮐﺎﻣﻞ، ﺗﻤﺎم ﻗﺴــﻤﺘﻬﺎ ﻣﻮرد ﺗﻨﺶ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ، ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪ دﺳــﺖ آﻣﺪه ﺑﺎ ﻋﻤﻠﮑﺮد واﻗﻌﯽ ﮐﻔﺶ ﻧﺰدﯾﮑﺘﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد.

 

آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن داﺧﻠﯽ ﮐﻔﺶ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺷﯿﻦ آﻻت ﻣﺪرن و ﺑﻬﺮه وری از ﻣــﻮاد اوﻟﯿﻪ ﻣﻨﺎﺳــﺐ اﻗﺪام ﺑــﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻔﺶ ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿــﺖ ﺧﻮب و ﺻﺎدرات اﯾﻦ ﮐﺎﻻ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪاﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺷﯿﻦ آﻻت آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ آزﻣﻮن ﯾﮏ ﮐﻔﺶ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﯽ ﭘﺮدازد ﺿﺮوری ﺑﺎﺷﺪ.

آزﻣﻮن ﻫــﺎی دﯾﮕــﺮی ﻧﯿــﺰ وﺟــﻮد دارﻧﺪ ﮐــﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻗﻄﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده در ﯾــﮏ ﮐﻔﺶ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳــﯽ ﻗــﺮار ﻣﯽ دﻫﻨﺪ. آزﻣﻮن ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ روی ﭼﺮم و ﭘﻮﺳﺖ ﺧﺎم، ﭼﺮم ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ، زﯾﺮه و ﺣﺘﯽ ﺑﻨﺪ ﮐﻔﺶ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ وﺧﺼﻮﺻﯿــﺎت اﯾﻦ ﻣﻮاد را ﺑﻪ ﺻــﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ  ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.

ﻣﻌﻤــﻮﻻً اﮐﺜﺮ ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨــﺪﮔﺎن ﮐﻔﺶ ﺧﻮد اﻗــﺪام ﺑﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻗﻄﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻔﺶ ﻧﻈﯿﺮ ﭼﺮم ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ ﻧﻤﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻗﻄﻌﺎت ﻓﻮق را ﺑﺼﻮرت آﻣــﺎده ﺧﺮﯾﺪاری و در ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻔﺶ ﻣﻮرد ﻣﻮﻧﺘﺎژ و ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻻزم اﺳﺖ کارخانه ﻫﺎی ﺗﺄﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه ﻗﻄﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻔﺶ ﻧﯿﺰ، ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻣﺎﺷــﯿﻦ آﻻت آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ ﺟﺎﻧﺒﯽ ﮐﻔﺶ ﺑﺎﺷــﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪات ﺧﻮد را ﺑﺎ اﺳــﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻄﺎﺑﻘــﺖ دﻫﻨــﺪ.

ﺑﻄﻮر ﮐﻠﯽ ﯾــﮏ ﮐﻔﺶ ﺧﻮب، ﮐﻔﺸﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻠﯿﺪ آزﻣﻮﻧﻬﺎی ﺗﺨﺼﺼﯽ ﺑﺮ روی ﻗﻄﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ آن اﻧﺠﺎم ﭘﺬﯾﺮد و ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﮐﻔﺶ اﺳﺖ ﺧﻮد ﺗﺤﺖ آزﻣﻮﻧﻬﺎی وﯾﮋه ﮐﻔﺶ ﻗﺮارﮔﯿﺮد و ﺑﺎ اﺳــﺘﺎﻧﺪارد ﺳﺎزﮔﺎری داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

ﺑــﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎت ﻓــﻮق در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﯽ بعضی از روش ﻫﺎی آزﻣﻮن و اﺳــﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده در ﮐﻔﺶ و ﻗﻄﻌﺎت آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ شد .

 

آزﻣﻮن ﺛﺒﺎت ﺳﺎﯾﺸﯽ

  1. روش Martindale

در اﯾــﻦ آزﻣــﻮن ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﺸــﯽ اﻧﻮاع ﭘﺎرﭼــﻪ و ﭼﺮم ﻣﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده در ﮐﻔــﺶ اﻧﺪازهﮔﯿﺮی ﻣﯽ ﺷﻮد.

ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻮرد آزﻣﺎﯾﺶ ﺑﺮﺧﻼف ﺣﺮﮐﺖ ، ﺳﻤﺒﺎده  و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﻣﻮرد ﺳﺎﯾﺶ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧــﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ﻓﺸــﺎر در ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺳﺎﯾﺶ، وزﻧﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردی ﺑﺮ روی ﻗﻄﻌﻪ ﻗﺮار داده ﻣﯽ ﺷﻮد. در ﭘﺎﯾﺎن ﺑﺎ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی وزﻧﯽ ﮐﻪ از ﻗﻄﻌﻪ ﻣﻮرد آزﻣﻮن ﮐﺎﺳــﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﯿﺪﮔﯽ آن ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد.

 

اﺳــﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده در آزﻣﻮن ﺳﺎﯾﺶ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:

  • ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﺸﯽ ﭘﺎرﭼﻪ IS 12673-1989
  • ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﺸﯽ ﭘﺎرﭼﻪ BS Handbook 11
  • ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﺸﯽ ﮐﻔﺶ
    • ۲۰۰۲- ۱۵۲۹۸ :IS
    • ۲۰۰۲- ۱۵۲۹۸ :IS
  • ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﺸﯽ ﮐﻔﺶ
    • Iso 8782-1-1998
    • BsEn 344-1993
  • ﺳﺎﯾﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:
    • Satra-Pm31
    • ASTM D 4970
    • Sn 198525
    • Sn 198529

 

 

  1. روش Taber

دﺳــﺘﮕﺎه ﺳــﺎﯾﺶ Taber روش دﯾﮕﺮی ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﺸــﯽ ﻗﻄﻌﻪ اﺳﺖ.

در اﯾﻦ روش ﻗﻄﻌﻪ ﻣﻮرد آزﻣﻮن ﺗﻮﺳﻂ دو ﻏﻠﻄﮏ ﺳــﻤﺒﺎده دار ﺗﺤﺖ ﺑﺎر ﺛﺎﺑﺘﯽ، ﻣﻮرد ﺳــﺎﯾﺶ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد.

ﺗﻔﺎوت وزن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻗﺒﻞ وﺑﻌﺪازﺳــﺎﯾﺶ، ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻣﻘﺪار ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﯾﺸﯽ آن اﺳﺖ.  اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در اﯾﻦ آزﻣﻮن ﮐﻪ ﺑﺮای ﻻﺳــﺘﯿﮏ، ﭼﺮم و ﭼﺮم ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ، روش ﻫﺎی DIN ، ISO ASTM و

DIN – EN ﻫﺴﺘﻨﺪ .

 

  1. آزﻣﻮن ﻓﻠﮑﺴﻮﻣﺘﺮ

ﺑﺎ اﺳــﺘﻔﺎده از اﯾﻦ آزﻣﻮن ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻤﺸﯽ ﭼــﺮم روﯾﻪ ﮐﻔﺶ ﺑﻪ روش ﻗــﺪم زﻧﯽ ﺣﺮﮐﺎت رﻓﺖ وﺑﺮﮔﺸــﺖ ﻣﺘﻮاﻟﯽ دﺳــﺘﮕﺎه ، اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﯽ ﺷــﻮد.

ﺑــﺎ روﺷــﻦ ﺷــﺪن دﺳــﺘﮕﺎه ﺗﻌﺪاد دﻓﻌــﺎت رﻓــﺖ و ﺑﺮ ﮔﺸــﺖ ﺗﻮﺳــﻂ ﮐﻨﺘــﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﺷﻤﺎرش ﻣﯽ ﺷﻮد. ﻋﻤﻠﮑﺮد اﯾﻦ دﺳــﺘﮕﺎه اﯾﺠﺎد ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﺧﻤﺸﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﮔﺎم زدن ﺑﺮ روی ﮐﻔﺶ اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺑﺎ اﯾﺠﺎد اوﻟﯿﻦ ﺗﺮک ﻋﺪد ﺷﻤﺎرﺷﮕﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﯾﺎدداﺷﺖ و ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽ ﮔﺮدد.

روش ﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﯾﻦ آزﻣﻮن ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:

  • ۵۹۱۴-۱۹۷۰ IS
  • ۳۱۴۴-۱۹۶۸ BS
  • ۲۰-۱۹۶۳/IUP
  • ۵۴۰۲ Satra TM55،
  • EN ISO

 

  1. آزﻣﻮن ﺟﻬﻨﺪﮔﯽ

 

ﺟﻬﻨﺪﮔﯽ ﻓﻮم ﻫﺎی ﭘﻠﯽ ﭘﻮرﺗﺎن، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﯾﮏ ﮔــﻮی ﻓﻠﺰی ﮐﻪ از ارﺗﻔﺎع ﻣﺸــﺨﺼﯽ ﺑﺮ روی ﺳــﻄﺢ ﻓﻮم ﻓﺮود ﻣﯽ آﯾﺪ، وﺑــﺎ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ارﺗﻔﺎع ﺑﺮﮔﺸــﺖ ﻗﺎﺑــﻞ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی اﺳــﺖ.

اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎﯾﻪ وﯾﮏ ﻟﻮﻟﻪ ﻣــﺪرج آﮐﺮﯾﻠﯿﮏ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﻘﺪار ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺑﺮ روی ﺳــﻄﺢ ﻟﻮﻟﻪ از  ۱۰ﺗﺎ  ۹۰درﺻﺪ ارﺗﻔﺎع ﭘﺮﺗﺎب ﻣﺸــﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ.

اﺳــﺘﺎﻧﺪارد  ﺑﺮای ﻓﻮم ﻫﺎی ﻧﺮم ﻗﺎﻟﺒﮕﯿﺮی ﺷﺪه ﭘﻠﯽ ﭘﻮرﺗﺎن ﮐﺎرﺑــﺮد دارد. ﺑﺎ اﺳــﺘﻔﺎده از روش ۸۳۰۷ Iso

۱۹۹۰ ﻣﯿــﺰان ﺟﻬﻨﺪﮔﯽ ﭘﻠﯿﻤﺮﻫﺎی ﺳــﻠﻮﻟﯽ اﻧﺪازه ﮔﯿــﺮی ﻣﯽ ﺷــﻮد. Jis K6400-1997 روش دﯾﮕﺮی ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی

ﻫﺎی ﻧﺮم ﭘﻠﯽ ﭘﻮرﺗﺎن اﺳﺖ.

آزﻣﻮن ﻫﺎی اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﯾﺮی و ﺧﻤﺶ  دﺳــﺘﮕﺎﻫﻬﺎی زﯾﺎدی ﺑﺮای اﻧــﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﯾﺮی وﺧﻤﺸــﯽ ﮐﻔﺶ وﺟﻮد دارﻧﺪ، ﺑﺎ اﺳــﺘﻔﺎده از روﺷــﻬﺎی ﻓــﻮق و ﺑﺎ اﯾﺠﺎد ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﯽ ﺧﻤﺸﯽ و ﭘﯿﭽﺸﯽ در ﻗﺴﻤﺘﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻔــﺶ، ﻣﻘﺎوﻣــﺖ آن را اﻧــﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﻗﺒﻼً اﺷــﺎره ﺷﺪ آزﻣﻮﻧﻬﺎﯾﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﻓﻠﮑﺴــﻮﻣﺘﺮ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻤﺸﯽ ﻗﻄﻌﺎﺗﯽ از ﮐﻔﺶ ﻧﻈﯿﺮ روﯾﻪ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ، در ﺣﺎﻟﯿﮑــﻪ در آزﻣﻮن ﻓﻮق، ﯾﮏ ﮐﻔﺶ ﺑﻄــﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺤﺖ ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﺧﻤﺸــﯽ و ﭘﯿﭽﺸﯽ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه از آزﻣﻮن ﯾــﮏ ﮐﻔــﺶ ﮐﺎﻣﻞ ﻧﺘﺎﯾــﺞ ﮐﺎرﺑــﺮدی ﺑﻬﺘﺮی را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ.

در اﺻــﻞ آزﻣﻮﻧﻬــﺎی ﺧﻤﺸﯽ و ﭘﯿﭽﺸﯽ ﮐﻔﺶ، ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺳﺎزی ﮔﺎم زدن اﻧﺴﺎن ﻣﯽ ﺑﺎﺷــﺪﮐﻪ ﻃﯽ آن ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺑﺮ ﮐﻔﺶ وارد ﻣﯽ آﯾﺪ.

آزﻣﻮن اﺳﺘﻘﺎﻣﺖ رخ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺗﺮﮐﯿﺪﮔﯽ  در اﯾﻦ آزﻣﻮن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دﺳﺘﮕﺎه ﻻﺳﺘﻮﻣﺘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ رخ ﭼﺮم در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺗﺮﮐﯿﺪﮔﯽ ﻣﺸــﺨﺺ ﻣﯽ ﮔﺮدد. آزﻣﻮن ﻓﻮق ﻋﮑﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﻧﯿﺮوی وارده ﺑﻪ ﺳــﻄﺢ رخ ﭼﺮم و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻘﺪار ﮐﺶ آﻣﺪن ﭼــﺮم در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﯿــﺮوی ﻓﻮق را ﻧﺸــﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ.

آزﻣﻮﻧﻬﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻻﺳﺘﻮﻣﺘﺮ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:

  • ۹ DIN 53325
  • ISO 3379
  • IUP

 

 

منبع :

تهیه ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن :  ﺳﯿﺪ ﺣﻤﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﻣﻮﺳﻮﯾﺎن –  ﻓﺮوه ﺷﯿﺮازی زاده

۰/۵ (۰ نظر)
۰/۵ (۰ نظر)